Voor 15:00 besteld, morgen thuis.
Klantenservice Tel: 073-6154550 tot 17:00 uur

Recent toegevoegd ×

U heeft geen producten in uw winkelwagen.

B+W Close-up filters: de wereld van het kleine vergroot

Feb 19

Gorillapod.nl

De afstandsinstellingen van onze objectieven schieten tekort als je echt kleine objecten beeldvullend wilt fotograferen. Een sieraad, een bloem, een architectuur-detail, een miniatuurtje … We komen niet dichterbij om het scherp weer te geven. Met een macro-objectief lukt dat wel: daarmee kun je meestal op ware grootte van de sensor opnemen.

Een postzegel wordt 1:1 opgenomen en kan je dus beeldscherm vullend bekijken. Soms heeft het objectief een zogenaamde ‘close-up’ stand. Daarmee is dan tot een maatstaf van 1:4, een kwart van de ware grootte, op te nemen. Wie gemak en meer mogelijkheden wil, is goed geholpen met de zogenaamde close-up filters.

B+W Close-up filters

Eenvoudiger kàn het niet: het filter wordt op het objectief geschroefd. Doordat je het objectief zelf niet hoeft te verwijderen, ontstaat er geen gevaar van stofjes en dergelijke op de sensor.

Reproductiefotografie

B+W levert close-up filters in vijf ‘sterktes’; van NL-01 tot en met NL-05. Hoe hoger het getal, des te sterker de vergrotingsmaatstaf. Veel meer kan je daar niet over zeggen, omdat de combinatie met het betreffende objectief bepalend is. Het zijn filters in de Professional-reeks en die staat voor degelijkheid, duurzaamheid van optisch glas en filtervatting (mat zwart gemoffeld messing dat soepel op- en af schroeft) en natuurlijk en hoogwaardige reproductie. B+W meldt dat deze filters eventueel gecombineerd gebruikt kunnen worden voor sterkere close-ups. Maar kijk uit voor vignettering; die donkere hoeken. Ook stelt deze Duitse fabrikant, dat de kwaliteit niet goed genoeg is voor kritische reproductiefotografie. Dat wilde ik wel eens uittesten. Met verschillende camera’s en objectieven werden de filters NL-2 en NL-5 beproefd.

B+W Close-up Filters

Zijn deze filters goed genoeg voor close-ups? 35 mm R Fujinon zonder filter, zo dichtbij mogelijk. De oude foto is op 10 x 15 cm briefkaartformaat opgenomen zonder aansnijdingen, retouche en dergelijke (foto: Charls & van Es, Soerabaia).

B+W Close-up Filters

Dezelfde omstandigheid, maar met B+W NL-2 professional filter. De kwaliteit is zeer goed gebleven, tot in de uiterste hoeken. Links over de foto is een raamreflectie ontstaan: de kaart was iets gedraaid. Let daar op.

Resultaten van de B+W Close-up filters

Bijgaand enkele voorbeelden zoals die voor kunnen komen: Die oude foto’s uit een album van de grootouders, een natuurdetail … Als je het objectief flink diafragmeert, dat wil zeggen naar F11 of F16, vergroot je de anders erg korte scherptediepte. Daardoor zien de dingen er wat realistischer uit. Bij vlakke objecten: tekeningen, foto’s en dergelijke hoeft dit in principe niet. Maar hier blijft wel het gegeven, dat de kwaliteit aan de randen wat te lijden heeft van onscherpte. In de opnames DP 24 (zonder NL-2) en DP 25 (met NL-2 op het Fujinon 35 mm APS-C formaat standaard objectief) is geen kwaliteitsverlies te zien. Het diafragma was F11, bij 0,5 seconde en ISO 200. Zie ook de tekst bij die twee foto’s.

Verloopringen

Omdat niet alle objectieven dezelfde filtermaat (de diameter in millimeters) hebben èn we niet álle filters in alle sterktes kunnen testen, heb ik enkele verloopringen gebruikt. Deze losse, matzwarte ringen hebben aan de objectiefzijde en kleinere filtermaat dan aan de filterzijde. Zo kan je bijvoorbeeld een 62 mm filter aan een objectief met 55 mm filtermaat koppelen. Het filter is dan wat overmaats, waardoor de zonnekap meestal niet meer benut kan worden. Maar een voordeel is, dat je ook met een supergroothoek object geen vignettering krijgt!

B+W Close-up filters

Vier verloop- of adapterringen. Deze maken mogelijk dat een iets groter filter op een objectief met kleinere filtermaat kan worden gebruikt. De zonnekap kan dan meestal niet meer geplaatst worden.

B+W Close-Up filter test

In een test zijn alle omstandigheden vast en waar nodig beschreven en genormeerd. De camera wordt op een statief gezet, met de zelfontspanner functie in bedrijf, zodat er geen trillingen zullen ontstaan, die de scherpte nadelig beïnvloeden. De opnames worden bij bestaand licht gemaakt met behulp van live view en een kritische, vergrote handmatige scherpstelling. Hoe meer tele, des te groter de afbeelding verschijnt, natuurlijk. Maar zeker zo interessant is, om met groothoekobjectieven dichtbij op te nemen voor dynamischer beelden.

B+W Close-up Filters

Bij close-ups moet je altijd sterker diafragmeren. Hier was dat F13 (de knop van een rododendron).

Een macro-objectief met close-up filters kan dat?

Natuurlijk was ik benieuwd naar de mogelijkheden van een close-up filter op een macro-objectief. Zo’n 100 of 105 mm macro-objectief komt standaard al op 1:1. Met een NL-5 zou dat voorbij macro, dus 2:1 of 3:1 moeten worden. De kwaliteit daarvan viel danig tegen. Ook met een ouder standaard zoomobjectief was geen goede kwaliteit mogelijk en zo werd duidelijk, dat er zeer goede maar ook minder goede combinaties mogelijk zijn. Dat is een wat lastig gegeven, want hoe weet je nou, of het met jouw objectief goed gaat? Daar is maar één antwoord op mogelijk: ga naar de goed gesorteerde foto-vakhandel met jouw camera en objectief en vraag of je het even mag testen. Maak close-ups van scherp begrensde objecten, of van zwarte letters en cijfers op een witte achtergrond. Daaraan zie je ook meteen of er chromatische aberratie in het spel is: die lelijke rood-groene of paars-gele kleurzoompjes. Let meteen op de vignettering; de afdonkerende hoeken en besluit eventueel tot een verloopring en een één maat groter B+W close-up filter.

Over Mich Buschman

Mich Buschman is professioneel fotograaf en geeft lessen in o.a. portretfotografie. Met zijn ruim 30 jaar fotografie ervaring is hij een echte kenner van de fotobranche. Via de Degreef & Partner blog vertelt hij over de (technische) werking van onze producten. www.michbuschman.nl

Geef een reactie