Voor 15:00 besteld, morgen thuis.
Klantenservice Tel: 073-6154550 tot 17:00 uur

Recent toegevoegd ×

U heeft geen producten in uw winkelwagen.

B+W Grijsfilter MRC 110 ND bij landschapsfotografie

Mar 22

Gorillapod.nl

In de analoge fotografie werden (en worden) contrast- en kleurenfilters gebruikt om specifieke effecten aan de opnames mee te geven. Maar in de digitale fotografie zijn veel van die effecten in de beeldbewerking na te bootsen. We veranderen op de computer de helderheid, kleuren en contrasten. Maar twee fysieke filters blijven zinvol: het polarisatiefilter en het ND grijsfilter. Met die laatste worden extreem lange sluitertijden mogelijk.

Op een zonnige dag is 1/30 seconde met F16 en bij ISO 100 een combinatie die een goede belichting oplevert. Heeft de camera geen lagere ISO-gevoeligheid (ISO 50 bijvoorbeeld) en kan je niet verder diafragmeren (F22), dan is een langere sluitertijd dus niet haalbaar. Maar waarom zou je die willen? De belangrijkste reden is om in landschapsfotografie de beweging van wuivend riet, de wolkenstrepen en het stromende water vloeiend te kunnen weergeven. De camera staat in dat geval op een statief, dat zal duidelijk zijn.

De rimpelingen in het ven werden door een sluitertijd van 30 seconden geëffend. ISO 100, F16 in combinatie met een polarisatiefilter.

De rimpelingen in het ven werden door een sluitertijd van 30 seconden geëffend. ISO 100, F16 in combinatie met een polarisatiefilter.

Typen en sterkten ND filters

Een Neutral Density filter is afhankelijk van de sterkte transparant grijs tot zwart; het bevat dus geen kleur. De bekende filterfabrikant B+W levert ND filters in diverse sterkten en filtermaten. Zo is een ND 110 grijsfilter de krachtigste: het absorbeert 10 lichtstops. Voor de gevorderde fotograaf: een andere benadering daarvan is 1000x. Vergelijk dat eens met de sluitertijden op je camera: te starten bij 2, de halve seconde. De 1000 is de tiende stop, echter richting snellere sluitertijden. Voor alle duidelijkheid vermeldt B+W ook nog eens 10 BL op het filter. 10 Blenden, diafragmastops in het Duits. ND 2x neemt één lichtstop weg, ND 4x 2 stops, 8x 3 stops, enzovoorts. Zo werkt men met de opgaven van filtersterkten.

B+W ND 110 MRC filter van hoge kwaliteit

Het krachtige 110 ND grijsfilter dat we hier bekijken is weer een oerdegelijk B+W product. Het glas is heeft een MRC (multi resistant coating), wat betekent dat reflecties worden gedoofd èn dat het glas fysiek goed beschermd is tegen vuil en stof. Water hecht er niet aan; loopt er vanaf. Het glas is dik en planparallel geslepen, zodat de hoeken van het beeld scherp en onvervormd blijven. De vatting is van messing dat zich niet vastvreet in het objectief en de matzwarte lak dooft randreflecties. Wel heeft dit filter een lichte vignettering, die zich in de postproductie (Lightroom, Camera Raw, Photoshop) gemakkelijk laat effenen. Ook brengt het een oranje zweem mee. Daar zijn fysisch-optische redenen voor. Ik verwijder dat standaard in de rawconversie met -1400 Kleurtemperatuur en -5 Kleur. Daarmee zijn de opnames weer zweemvrij en tonen ze de opnamekleuren als zonder filter opgenomen.

Het ‘zwartfilter’ werkt ook gunstig bij zwartwit opnames.

Het ‘zwartfilter’ werkt ook gunstig bij zwartwit opnames.

Het ND-grijsfilter in de praktijk

Ook een degelijk statief trilt wanneer je de sluiter indrukt. Hoe korter de sluitertijd, des te meer de invloed daarvan in de vorm van trillingsonscherpte. Gebruik dus een draadontspanner of de zelfontspanner. Vooraf stel je handmatig scherp. Het beeld is zó donker, dat zowel wij zelf als de autofocus niet correct kunnen scherpstellen. Dat kan nog wel met een zwak grijsfilter en het variabele B+W grijsfilter, waardoor deze filters wel gebruikt kunnen worden in de portretfotografie. Je kunt dan denken aan een kleine scherptediepte, invulflits bij een snelle sluitertijd (de X-tijd en bij high speed synchro) in zonlicht. Zie het blog van Piet van den Eynde.
Ik zet de witbalans vast, zodat ik achteraf één corrigerende handeling op alle opnames met het 110 ND grijsfilter kan loslaten. Soms heb je een timer of stopwatch nodig voor langere sluitertijden dan de 30 seconden die jouw camera kan tellen. Houd die – of je telefoon – bij de hand in minder heldere lichtomstandigheden.

Toepassingen van het grijsfilter

Stromend water verschijnt als een melkachtig vlak, boomtoppen in de wind vervagen, een plein met lopende mensen kun je zelfs geheel ‘leeg maken’! Bij fotografie van gladde oppervlakken kan het ND grijsfilter ook in combinatie met een polarisatiefilter gebruikt worden. Schroef hiervoor eerst het polarisatiefilter op het objectief en houd de draairing tegen als je het zwart- of grijsfilter daarop schroeft. Zo ontstaan extreem lange belichtingstijden. De belichting stel ik handmatig in, want bij gebruik van bijvoorbeeld de diafragma voorkeuzestand kan onderbelichting ontstaan. Na gebruik kan de lensdop op het filter worden geschroefd, dankzij het filterschroefdraad op de voorkant van het filter. Conclusie: De landschapsfotograaf kan niet zonder krachtig ND-filter zoals de B+W 110 ND MRC!

Zonder filter
Met filter
Stromend water zonder ND filter
Stromend water met ND filter

Het verschil tussen een foto van stromend water zonder en mét ND 110 filter (sluitertijd van 4 seconden).

Over Mich Buschman

Mich Buschman is professioneel fotograaf en geeft lessen in o.a. portretfotografie. Met zijn ruim 30 jaar fotografie ervaring is hij een echte kenner van de fotobranche. Via onze blog vertelt hij over de (technische) werking van onze producten. Kijk voor meer informatie over Mich op www.michbuschman.nl.

Geef een reactie