Voor 15:00 besteld, morgen thuis.
Klantenservice Tel: 073-6154550 tot 17:00 uur

Recent toegevoegd ×

U heeft geen producten in uw winkelwagen.

Een polarisatiefilter is geen beschermingsfilter

Aug 12

Gorillapod.nl

In dit artikel legt professioneel fotograaf Mich Buschman uit waarom een polarisatiefilter beter niet gebruikt kan worden als beschermingsfilter voor je lens, wat het nut is van een UV-filter en waarom je beter een echt 007 beschermfilter met multicoating kunt gebruiken als je werkelijk gesteld bent op bescherming voor je kostbare lenzen.

Voor een totaaloverzicht van alle beschikbare B+W-filters kijk je bij de filtercategoriën op onze website. Lees nu verder voor de toelichting van Mich.

Tip: investeer in een goed filter

‘Ik adviseer u er een UV-filter bij aan. Het beschermt tevens de kostbare frontlens’, aldus het professionele advies van de verkoper bij mijn tweede objectief. Op het eerste, een F1,8/50 mm standaardlens, zat ook een UV-filter, dus ik had geen wantrouwen jegens zo’n filter. Totdat ik tegenlicht opnames maakte. De dia’s toonden veel overstraling en dat bracht me op het idee om eens opnames zonder en met dat filter te maken. Het verschil was groot; de filters gingen er af en bij latere objectieven werd géén UV-filter meer aangekocht.

DP100 Circulair Polarisatiefilter

De eerste twee foto's in deze blog zijn beide gemaakt met een circulair polarisatiefilter van B+W met de MRC-coating. De verschillen in reflectiedoving en kleurverzadiging ontstonden door slechts subtiele verdraaiing. Het effect zie je al duidelijk in de zoeker of op het LCD-scherm van de camera.

DP101 Circulair Polarisatiefilter

Het effect van een polarisatiefilter zie je direct terug als je foto's vergelijkt. Kijk bijvoorbeeld naar de lucht of het contrast in het water.

Die filters heb ik niet meer, maar het waren geen kwaliteitsfilters: eenmaal op het objectief kreeg je ze er bijna niet meer af. Het aluminium vrat zich vast in de schroefdraad. Ook waren deze filters van ‘een onduidelijk merk’ en ongecoat. Een glasvlak reflecteert ongeveer 4% van het er op vallende licht. Met een slecht of ongecoat filter haal je dus 8% extra reflectie in je opnames binnen! Bij met name groothoek- en zoomobjectieven komen wel tot 20 lenzen in het stelsel voor. Ook de sensor wordt afgedekt door een ultradun glaasje. Kansen genoeg op reflecties en zogenaamde nevenbeelden dus.

DP103 Circulair Polarisatiefilter

Sinds de MRC-coating gemeengoed is op filters van B+W gebruik ik dit filter op mijn 60 en 105 mm Micro-Nikkor objectieven … maar alleen als dat gewenst is! De groengele kleur is de kleur van de coating. Deze heeft geen nadelig effect op de kleurweergave (geen zweem en geen verschuivingen in het kleurprofiel).

DP102 Circulair Polarisatiefilter

Gelet op het jarenlange gebruik van dit filter is er weinig slijtage te zien.

Minder reflectie dankzij coating op de lens

Als licht dat de frontlens raakt wordt gereflecteerd, komt het niet als beeldelement, maar als lichtvlek op de sensor. Het ziet er overstraald, overbelicht en contrastarm uit. Verschillende fabrikanten ontdekten, dat door het opdampen van metaaloxides op glas de reflectieve werking wordt gedempt. Nu zijn we op het niveau aanbeland dat licht, onder welke hoek ook op het glas vallend, door geavanceerde ‘coatings’ van haar reflecties wordt ontdaan en binnentreedt. De ‘transmissie’ (effectieve doorlatendheid) van licht is 95% en wel hoger, dankzij de jongste ontwikkeling met de nano-coatings. Coatings brengen niet alleen volle en heldere kleuren en contrasten op de sensor, maar zorgen ook dat al die verschillende glassoorten aan het eind een ongekleurd, neutraal kleurkarakter hebben. Is een UV-filter dan nog wel nodig?

DP104 Circulair Polarisatiefilter

Voor de juiste opname- en draairichting kun je het beste goed kijken naar het fotoresultaat. Hier zie je twee uitersten in verdraaiing van een polarisatiefilter.

 Het effect van een CPOL-filter is krachtig te noemen.

Het effect van een CPOL-filter is krachtig te noemen.

UV-filter tegen verblauwing van de foto op grote hoogtes

We hebben het hier over een zogenaamd UV-sper filter. Dat houdt Uv-straling tegen, die verblauwing in landschapsopnames kan veroorzaken. Met name in het hooggebergte komt relatief veel Uv-straling in het lichtspectrum voor. In ons vlakke landje is dat niet echt nodig. Bovendien hebben objectieffabrikanten al UV-coatings op lenzen en in de kitsoorten die lenzen aan elkaar zetten, aangebracht. Ga je ècht hoog de bergen in, dan is een UV-filter of skylight filter zinvol. Het UV-filter is kleurloos, het skylight filter ziet er lichtroze uit.

DP107 Circulair Polarisatiefilter

Ook op de dakpannen wordt de polariserende werking zichtbaar. Vanaf statief, bij 1/60 seconde; het zijn sterke deelvergrotingen.

DP106 Circulair Polarisatiefilter

Vergelijk deze foto's met elkaar en zie de werking van het filter terug in de schittering van de dakpannen.

Een beschermfilter beschermt de lens tegen vocht, vuil, vet of harde objecten

Een beschermfilter doet wat het belooft: de frontlens beschermen tegen vocht, vuil of vet en tegen harde objecten die deze kunnen beschadigen. Natuurlijk is het van groot belang dat zo’n filter perfect planparallel geslepen is uit helder optisch glas. De fitting moet matzwart zijn en probleemloos op- en afschroeven. Gemoffeld messing is daarvoor een uitstekende combinatie gebleken. Tenslotte moet het glas met meervoudige coatings reflecties effectief doven. Het B+W 007 MRC beschermingsfilter doet dat met verve. Het is relatief prijzig, maar het biedt alle noodzakelijke zekerheid. Het B+W 010 filter is een professioneel UV-filter, verkrijgbaar in de diameters 25,5 tot en met 122 mm.

DP108 Circulair Polarisatiefilter

De B+W filters HTC POL en 007 Clear MRC Nano bieden in optische en mechanische zin de hoogst mogelijke kwaliteit.

Hoe werkt een polarisatiefilter?

Omdat een polarisatiefilter uit twee optische glasschijven èn –eveneens reflecterend- polarisatiefolie bestaat is er kans op 6x 4% = 24% reflectie! Oudere typen veroorzaakten dus reflecties, maar ook hoek-onscherptes door minder goede planparallelliteit en kleurzwemen. Die dagen zijn voorbij. Een goed circulair polarisatiefilter is wat transparanter dan voorheen; het lichtverlies bedraagt dan 1 à 1,5 stops in tegenstelling tot 2 stops vroeger. Ook met groothoekobjectieven zijn de hoeken loepzuiver, onvertekend en even scherp als zonder dat filter. B+W levert nu High Transmission Circular filters in de F pro-serie en premium serie. Beide modellen hebben MRC en Nano-coatings. Laatstgenoemde coatings laten vuil en vocht niet hechten, maar ‘parelen’: je schudt en veegt het er zó van af en dat hebben we uiteraard getest. De werking en zin van een pola- of polfilter is dus anders dan van een beschermfilter. Je gebruikt ze niet samen, omdat de kans op vignettering toeneemt. De beste foliën zitten overigens in de prijzige B+W HTC CPOL MRC-polarisatiefilters (Käsemann-type). Optisch en mechanisch zijn deze filters subliem en het verschil in werking met een gangbaar ‘goedkoop’ filter is groot. Graag attendeer ik alle serieuze fotografen op de zin van dit filter. Vreemd genoeg zie je het vooral bij landschapsfotografen in gebruik. Maar ook architectuur-, interieur-, product- en modefotografen zouden het veel vaker moeten inzetten: Het neemt immers ook reflecties weg op lak, leder, glanskatoen, zijde, glansvlekken op de huid en in het haar, dames/heren modefotografen!

DP109 Circulair Polarisatiefilter

Een sproeiwatertest op een niet-nano bescherm-/UV filter. De druppels zijn groot en lijken zich te hechten aan het glas. Bij afvegen streept het.

DP110 Circulair Polarisatiefilter

Dezelfde dosis water: twee keer sprayen op het B+W MRC nano gecoate glas. Na twee keer schudden waren nagenoeg alle ‘pareltjes’ er af geslagen! Zonder strepen of andere residuen. Kortom: deze gecoate vlakken laten vuil en vocht niet aanhechten.

Over Mich Buschman

Mich Buschman is professioneel fotograaf en geeft lessen in o.a. portretfotografie. Met zijn ruim 30 jaar fotografie ervaring is hij een echte kenner van de fotobranche. Via de Degreef & Partner blog vertelt hij over de (technische) werking van onze producten. www.michbuschman.nl

Een gedachte over “Een polarisatiefilter is geen beschermingsfilter”

Geef een reactie